Skanowanie 3D rzeźb dla Fundacji Edwarda Dwurnika – wystawa sztuki w MSN | Case study
3 sierpnia 2026
Skanowanie 3D samochodu po wypadku – analiza uszkodzeń z Artec Leo
Kolizja samochodu najczęściej dokumentowana jest za pomocą zdjęć, oględzin oraz pomiarów wybranych elementów. W przypadku naszego firmowego samochodu postanowiliśmy dodatkowo wykorzystać technologię, z którą pracujemy na co dzień. Auto 3D MASTER zostało uszkodzone w kolizji podczas manewru cofania wykonywanego przez inny pojazd. Uszkodzenia objęły przednią część nadwozia.
Zamiast ograniczać dokumentację wyłącznie do fotografii, wykonaliśmy skanowanie 3D samochodu po wypadku przy użyciu bezmarkerowego skanera 3D Artec Leo. Po zakończeniu naprawy blacharskiej samochód został zeskanowany ponownie. Dzięki temu uzyskaliśmy dwa cyfrowe odwzorowania geometrii tego samego pojazdu: stan po kolizji oraz stan po naprawie.
Następnie oba modele 3D porównaliśmy ze sobą i przygotowaliśmy kolorową mapę odchyłek. Pozwoliło to czytelnie zobaczyć, w których obszarach geometria nadwozia różniła się najbardziej. To praktyczny przykład pokazujący, jak skanowanie 3D może wspierać dokumentację techniczną, analizę uszkodzeń oraz porównywanie obiektu w różnych etapach jego użytkowania lub naprawy.
Dlaczego zeskanowaliśmy samochód po kolizji?
Dokumentacja fotograficzna bardzo dobrze pokazuje wygląd uszkodzonego elementu. Pozwala ocenić pęknięcia, zarysowania, wgniecenia, uszkodzenia lamp czy przesunięcie elementów karoserii. Zdjęcia pozostają więc ważnym elementem dokumentowania szkody. Nie dostarczają jednak pełnej informacji o przestrzennej geometrii powierzchni.
W przypadku zdeformowanego błotnika, zderzaka lub krawędzi maski interesuje nas nie tylko to, jak uszkodzenie wygląda, ale również jak zmienił się kształt całego obszaru. Skanowanie 3D pozwala zarejestrować powierzchnię w postaci cyfrowej i później analizować ją na komputerze. Można wrócić do danych już po naprawie, kiedy fizyczny stan uszkodzonego samochodu przestał istnieć.
W naszym przypadku kluczowe było zachowanie cyfrowego zapisu geometrii samochodu przed rozpoczęciem prac blacharskich. Po odbiorze auta z naprawy wykonaliśmy drugi skan, dzięki czemu możliwe było porównanie dwóch stanów tego samego pojazdu.
Pierwszy etap – dokumentacja uszkodzonego samochodu
Po zdarzeniu samochód został zeskanowany bezmarkerowym skanerem 3D Artec Leo. Celem nie było przygotowanie efektownej wizualizacji, lecz zebranie danych geometrycznych pokazujących rzeczywisty stan nadwozia przed naprawą.
W przypadku samochodu skanowanie obejmuje duże powierzchnie o złożonym kształcie. W jednym obszarze występują łagodne przetłoczenia, ostre krawędzie, szczeliny między elementami oraz różne promienie krzywizn. Rejestracja całego obszaru daje możliwość późniejszego analizowania go jako jednej geometrii, a nie tylko zestawu pojedynczych wymiarów.
Gdzie występowały największe deformacje?
Na podstawie skanu oraz późniejszego porównania danych największe deformacje dotyczyły przede wszystkim lewego przedniego błotnika, okolic reflektora, przedniego zderzaka, krawędzi maski oraz strefy nadkola.
To obszar szczególnie interesujący z punktu widzenia analizy 3D. Poszczególne elementy tworzą wspólną bryłę, ale każdy z nich może zostać przemieszczony lub odkształcony w inny sposób. Pojedynczy pomiar liniowy nie opisuje całej sytuacji. Skan 3D pozwala natomiast analizować rozkład deformacji na większej powierzchni.
Dlaczego ważna jest geometria całego obszaru?
Na zbliżeniach dobrze widać, że uszkodzenie nie ogranicza się do jednego punktu. Przemieszczeniu ulegają sąsiadujące powierzchnie, a zmiana kształtu jednego elementu wpływa na przebieg szczelin i wzajemne położenie kolejnych części nadwozia.
Właśnie dlatego cyfrowa dokumentacja powierzchni jest użyteczna. Po zakończeniu pomiaru można wrócić do całego zarejestrowanego obszaru i przeanalizować wybrane fragmenty bez ponownego dostępu do samochodu w stanie sprzed naprawy.
Bezdotykowe skanowanie 3D bez markerów
Dokumentacja została wykonana skanerem Artec Leo w trybie niewymagającym naklejania markerów referencyjnych na karoserię. W praktyce upraszcza to przygotowanie dużego obiektu do pomiaru. Nie trzeba rozmieszczać wielu znaczników na nadwoziu ani usuwać ich po zakończeniu pracy.
W przypadku lakierowanych elementów ma to dodatkową zaletę: powierzchnia samochodu nie jest niepotrzebnie oklejana. Operator może skoncentrować się na prowadzeniu skanera wokół pojazdu i rejestrowaniu kolejnych fragmentów karoserii.
Technologia bezmarkerowa sprawdza się szczególnie dobrze wtedy, gdy zadaniem jest szybkie zebranie geometrii dużej powierzchni o skomplikowanym kształcie. Dokładny sposób przygotowania obiektu zawsze zależy jednak od jego geometrii, koloru, połysku i wymaganej jakości danych.
Szczeliny również są informacją o geometrii
Przy analizie uszkodzeń ważne są nie tylko duże wgniecenia. Zmiana szerokości lub przebiegu szczeliny między elementami może wskazywać, że sąsiednie powierzchnie zmieniły swoje położenie. Na zwykłym zdjęciu można to zauważyć wizualnie, natomiast dane 3D pozwalają zachować przestrzenny zapis całego obszaru.
Takie informacje mogą być przydatne podczas dokumentowania stanu pojazdu, planowania dalszej analizy lub porównywania geometrii w różnych etapach naprawy.
Od rzeczywistego samochodu do cyfrowego modelu 3D
W wyniku skanowania powstaje cyfrowe odwzorowanie powierzchni samochodu. Taki model nie jest wyłącznie wizualizacją. Stanowi zestaw danych geometrycznych, który można wykorzystać do dalszych pomiarów i porównań.
Najważniejszą wartością w tym przypadku było zachowanie stanu pojazdu w konkretnym momencie. Po rozpoczęciu naprawy wcześniejsza geometria uszkodzonej karoserii przestaje istnieć. Model 3D pozostaje natomiast cyfrowym zapisem powierzchni, do którego można wrócić później.
Drugi etap – ponowne skanowanie samochodu po naprawie
Po zakończeniu prac blacharskich samochód został zeskanowany ponownie. Potrzebowaliśmy drugiego zestawu danych opisującego tę samą część pojazdu już po naprawie.
W ten sposób otrzymaliśmy dwa modele 3D: pierwszy dokumentujący stan auta po kolizji, drugi pokazujący geometrię po zakończonych pracach. To właśnie możliwość zestawienia dwóch stanów tego samego obiektu była najważniejszym elementem całego projektu.
Dlaczego ponowny skan jest tak ważny?
Jednorazowe skanowanie dokumentuje tylko jeden stan obiektu. Wykonanie drugiego pomiaru pozwala przejść od samej archiwizacji geometrii do jej porównania. W przypadku naszego samochodu możliwe było zestawienie tego samego obszaru przed i po naprawie.
Podobny sposób pracy można stosować również poza motoryzacją. W produkcji mogą to być pomiary części przed i po obróbce, w utrzymaniu ruchu porównanie elementu nowego i zużytego, a w kontroli jakości zestawienie rzeczywistego detalu z geometrią odniesienia.
Porównanie skanów 3D przed i po naprawie
Po przygotowaniu obu zestawów danych modele zostały odpowiednio dopasowane względem siebie. Następnie wykonano analizę różnic pomiędzy powierzchniami.
Rezultatem była kolorowa mapa odchyłek. Zamiast przeglądać dużą liczbę pojedynczych punktów, użytkownik otrzymuje graficzną informację naniesioną bezpośrednio na model. Dzięki temu można szybko zlokalizować obszary, w których geometria zmieniła się najbardziej.
Jak czytać mapę odchyłek?
W analizie przygotowanej przez nasz dział techniczny kolory czerwone i pomarańczowe wskazują obszary największych dodatnich odchyłek, kolory niebieskie pokazują największe ujemne przemieszczenia, natomiast kolor zielony reprezentuje powierzchnie zgodne z modelem referencyjnym w ramach przyjętych ustawień analizy.
Nie podajemy tu liczbowych wartości odchyłek, ponieważ celem tego case study jest pokazanie sposobu pracy i lokalizacji zmian geometrii, a nie przedstawienie raportu rzeczoznawczego. Sama mapa jest przede wszystkim narzędziem wizualizującym różnice pomiędzy dwoma zestawami danych.
Największe różnice w strefie uszkodzenia
Mapa potwierdziła, że największe różnice koncentrowały się w obszarze uszkodzonym podczas kolizji. Szczególnie wyraźnie widoczne były okolice lewego przedniego błotnika, reflektora, zderzaka, krawędzi maski oraz nadkola.
Analiza powierzchniowa ma tę przewagę, że nie opisuje uszkodzenia jednym wymiarem. Można zobaczyć rozkład zmian na całej powierzchni oraz granice obszaru, w którym geometria różni się pomiędzy porównywanymi stanami.
Co skan 3D wnosi ponad dokumentację fotograficzną?
Skanowanie 3D nie zastępuje fotografii. Obie metody dostarczają innych informacji. Zdjęcia bardzo dobrze pokazują wygląd uszkodzenia, stan lakieru, pęknięcia i inne cechy wizualne. Skan dostarcza natomiast danych o geometrii przestrzennej powierzchni.
Istotną zaletą jest możliwość prowadzenia dalszej analizy już po zakończeniu pomiaru. Jeżeli odpowiedni fragment został zarejestrowany, można wrócić do danych na komputerze i sprawdzić interesujący obszar. Jest to szczególnie przydatne wtedy, gdy fizyczny obiekt został już naprawiony lub zmienił swój stan.
Gdzie taki sposób pracy może znaleźć zastosowanie?
Dokumentowanie geometrii po kolizji to tylko jeden z przykładów. Podobne podejście może być użyteczne wszędzie tam, gdzie trzeba porównać obiekt w dwóch stanach lub zachować jego geometrię do późniejszej analizy.
Rzeczoznawcy, warsztaty i dokumentacja techniczna
Cyfrowy model 3D może stanowić uzupełnienie dokumentacji uszkodzeń i pomóc w analizie złożonych powierzchni. Szczególnie interesujące jest zachowanie geometrii pojazdu przed rozpoczęciem naprawy, ponieważ do tego stanu nie można już później wrócić fizycznie.
Kontrola jakości i produkcja
Ta sama logika porównywania danych jest szeroko stosowana w kontroli jakości. Zamiast zestawiać samochód przed i po naprawie, można porównać rzeczywistą część z modelem CAD, komponent przed i po procesie technologicznym albo dwa egzemplarze tego samego detalu.
Mapa odchyłek jest wtedy czytelnym sposobem przedstawienia różnic geometrycznych. Pomaga szybko wskazać obszary wymagające dokładniejszej analizy i ułatwia komunikację pomiędzy działem jakości, konstruktorami oraz produkcją.
Czego taka analiza nie mówi automatycznie?
Warto podkreślić, że sama mapa odchyłek nie jest automatycznym werdyktem na temat jakości naprawy. Pokazuje różnice geometryczne pomiędzy porównywanymi modelami. Ich prawidłowa interpretacja wymaga określenia właściwej geometrii odniesienia, sposobu dopasowania danych oraz kryteriów oceny dla konkretnego zadania.
W tym case study skupiamy się na praktycznym pokazaniu procesu: skanowanie auta po kolizji, ponowne skanowanie po naprawie, porównanie obu modeli i wizualizacja różnic. Nie jest to raport rzeczoznawczy ani ekspertyza dotycząca prawidłowości wykonanej naprawy.
Podsumowanie
Kolizja naszego firmowego samochodu stała się okazją do praktycznego wykorzystania skanera 3D Artec Leo w zadaniu związanym z dokumentacją uszkodzeń powypadkowych. Samochód został zeskanowany po zdarzeniu, a następnie ponownie po zakończeniu naprawy blacharskiej.
Dzięki temu uzyskaliśmy dwa cyfrowe modele 3D, które można było ze sobą porównać. Kolorowa mapa odchyłek wskazała obszary największych zmian geometrii, szczególnie w obrębie lewego przedniego narożnika samochodu.
Najważniejszym wnioskiem z tego projektu jest możliwość zachowania rzeczywistej geometrii obiektu w konkretnym momencie i wykorzystania jej później do analizy. To właśnie odróżnia techniczne skanowanie 3D od zwykłej dokumentacji wizualnej i sprawia, że technologia może być użyteczna nie tylko w motoryzacji, ale również w kontroli jakości, inżynierii odwrotnej i dokumentowaniu procesów przemysłowych.
FAQ – skanowanie 3D samochodu po wypadku
Tak. Ręczne skanery 3D mogą służyć do digitalizacji całych samochodów lub wybranych fragmentów nadwozia. Zakres skanowania dobiera się do celu projektu i rodzaju wymaganej analizy.
Tak. Skan pozwala zachować przestrzenne odwzorowanie geometrii samochodu w stanie po zdarzeniu. Dane można później analizować lub porównać z kolejnym skanem.
Nie zawsze. W opisywanym projekcie wykorzystaliśmy skaner Artec Leo bez markerów referencyjnych. Sposób przygotowania obiektu zależy jednak od jego geometrii, właściwości powierzchni oraz wymagań dotyczących danych.
Mapa odchyłek wizualizuje różnice pomiędzy dwiema porównywanymi powierzchniami. Kolory pomagają szybko zlokalizować obszary, w których geometria różni się względem modelu odniesienia.
Nie. Mapa przedstawia różnice geometryczne pomiędzy porównywanymi modelami. Ich ocena wymaga właściwego modelu odniesienia, odpowiedniego sposobu dopasowania danych oraz kryteriów technicznych dla konkretnego zadania.
Tak. Właśnie w ten sposób wykonaliśmy opisaną analizę. Po odpowiednim dopasowaniu dwóch modeli 3D można zwizualizować różnice pomiędzy ich powierzchniami i wskazać obszary największych zmian geometrii.
Nie. Fotografia i skanowanie 3D uzupełniają się. Zdjęcia dokumentują wygląd uszkodzeń, natomiast skan dostarcza danych o geometrii przestrzennej powierzchni.
Skan 3D samochodu można wykorzystać między innymi w inżynierii odwrotnej, projektowaniu elementów dopasowanych do pojazdu, kontroli jakości, archiwizacji geometrii oraz dokumentowaniu zmian obiektu w czasie.
Chcesz sprawdzić podobne zastosowanie skanowania 3D?
Jeśli chcesz ocenić, czy skanowanie 3D może pomóc w kontroli jakości, dokumentowaniu geometrii, inżynierii odwrotnej lub analizie elementów produkcyjnych, skontaktuj się z zespołem 3D MASTER.
